Codice fiscale của Ý: cách tính mã

Ai sống, làm việc, du học hay thuê nhà ở Ý đều cần codice fiscale, mã số thuế cá nhân gồm 16 ký tự. Mã được tạo từ họ, tên, ngày sinh, giới tính và nơi sinh theo quy tắc của nghị định bộ trưởng ngày 23/12/1976, và kết thúc bằng một chữ kiểm tra. Hướng dẫn này giải thích từng phần kèm ví dụ, omocodia và mã số 11 chữ số, cùng lý do chỉ mã do Cơ quan Thuế Ý cấp mới có giá trị.

Mở công cụ tính codice fiscale Hướng dẫn kiểm tra mã số

Ai cấp mã

Codice fiscale do Cơ quan Thuế Ý (Agenzia delle Entrate) cấp, in trên thẻ y tế (tessera sanitaria) hoặc giấy chứng nhận. Cơ quan này cho biết mã tính bằng ứng dụng trên website không có giá trị. Phép tính giúp hiểu mã, kiểm tra định dạng hoặc tạo dữ liệu thử; mã được cấp có thể khác, ví dụ khi có omocodia hoặc thông tin bị sai.

16 ký tự

Vị trí	Nội dung	Ví dụ (Mario Rossi, Roma, 1/1/1980)
1–3	Họ (3 chữ)	`RSS`
4–6	Tên (3 chữ)	`MRA`
7–8	Năm sinh (2 số cuối)	`80`
9	Tháng sinh (chữ)	`A`
10–11	Ngày sinh và giới tính	`01`
12–15	Xã hoặc quốc gia nơi sinh	`H501`
16	Chữ kiểm tra	`U`

Họ và tên

Họ (điều 3): ba phụ âm đầu theo thứ tự. Nếu thiếu, thêm nguyên âm theo thứ tự; họ chỉ có hai chữ thì thêm X. Họ nhiều phần được đọc liền một chuỗi; phụ nữ đã kết hôn dùng họ thời con gái. Tên (điều 4): quy tắc như trên, nhưng có từ bốn phụ âm trở lên thì lấy phụ âm thứ 1, 3 và 4. Nhiều tên được đọc liền với nhau. Người Việt dùng cách viết không dấu như trong hộ chiếu hoặc hồ sơ ở Ý.

Trường hợp	Ví dụ	Chữ
Họ có từ ba phụ âm	Rossi	`RSS`
Họ có hai phụ âm	Poli	`PLO`
Họ hai chữ	Fo	`FOX`
Tên có từ bốn phụ âm	Gianfranco (G N F R N C)	`GFR`
Hai tên	Anna Maria (N N M R)	`NMR`

Ngày sinh và giới tính

Năm viết bằng hai số cuối, tháng bằng một chữ (điều 5): A tháng 1, B tháng 2, C tháng 3, D tháng 4, E tháng 5, H tháng 6, L tháng 7, M tháng 8, P tháng 9, R tháng 10, S tháng 11, T tháng 12. Ngày có hai chữ số, nam 01–31; nữ cộng thêm 40, tức 41–71.

Mã nơi sinh

Ký tự 12–15 là codice catastale của xã ở Ý (một chữ và ba số); người sinh ở nước ngoài dùng mã quốc gia bắt đầu bằng Z. Việt Nam là Z251; Cơ quan Thuế lấy ví dụ Bologna A944 và Imola E289. Công cụ dùng bảng ANPR của Bộ Nội vụ Ý, gồm cả các xã đã giải thể và thời gian dùng mỗi tên.

Cách tính chữ kiểm tra

Mỗi ký tự trong 15 ký tự đầu được đổi thành một giá trị (điều 7). Vị trí chẵn: A hoặc 0 = 0, B hoặc 1 = 1 … Z = 25; vị trí lẻ dùng bảng của nghị định (A hoặc 0 = 1, B hoặc 1 = 0, C hoặc 2 = 5, D hoặc 3 = 7, E hoặc 4 = 9, F hoặc 5 = 13, G hoặc 6 = 15, H hoặc 7 = 17, I hoặc 8 = 19, J hoặc 9 = 21, K = 2, L = 4, M = 18, N = 20, O = 11, P = 3, Q = 6, R = 8, S = 12, T = 14, U = 16, V = 10, W = 22, X = 25, Y = 24, Z = 23). Tổng chia cho 26, số dư 0–25 là chữ A–Z.

Ví dụ: với RSSMRA80A01H501, các vị trí lẻ R, S, R, 8, A, 1, 5, 1 cộng được 61, các vị trí chẵn S, M, A, 0, 0, H, 0 cộng được 37. Tổng 98 chia 26 dư 20, nên chữ kiểm tra là U.

Omocodia

Khi thông tin của hai người cho ra cùng 15 ký tự (điều 6), Cơ quan Thuế thay một hoặc nhiều trong bảy chữ số, bắt đầu từ bên phải, bằng chữ cái (0 = L, 1 = M, 2 = N, 3 = P, 4 = Q, 5 = R, 6 = S, 7 = T, 8 = U, 9 = V) và tính lại chữ kiểm tra. Thay chữ số cuối của ví dụ sẽ được RSSMRA80A01H50MM. Mã có chữ cái ở vị trí chữ số vẫn hợp lệ, nên phần mềm phải chấp nhận.

Mã số 11 chữ số

Công ty và tổ chức khác có codice fiscale dạng số 11 chữ số (điều 8): 7 số thứ tự, 3 số cơ quan và 1 chữ số kiểm tra (điều 9). Cách tính: cộng các chữ số ở vị trí lẻ, nhân đôi các chữ số ở vị trí chẵn (nếu lớn hơn 9 thì cộng hai chữ số của kết quả), cộng tất cả rồi lấy 10 trừ chữ số hàng đơn vị của tổng. Mã của chính Cơ quan Thuế, 06363391001, cho 15 + 14 = 29 và chữ số kiểm tra 1.