Cắt, xoay và lật ảnh
Những thao tác chỉnh sửa đơn giản này ảnh hưởng đến độ phân giải, chất lượng tệp và cách người xem đọc bức ảnh. Hướng dẫn này giải thích điều gì xảy ra với các pixel và cách tránh những bất ngờ thường gặp.
Cắt ảnh để có bố cục đẹp
Cắt ảnh loại bỏ mọi thứ nằm ngoài một hình chữ nhật. Nếu dùng khéo, thao tác này giúp bỏ đi các chi tiết gây xao nhãng ở rìa ảnh, đưa chủ thể vào vị trí nổi bật hơn và làm ảnh vừa với nơi sẽ hiển thị.
- Quy tắc một phần ba: lưới cắt chia khung hình thành ba phần đều nhau. Chủ thể hoặc đường chân trời nằm gần một trong các đường lưới này thường trông cân đối hơn so với khi nằm chính giữa.
- Chừa khoảng trống theo hướng chuyển động: một người đang nhìn hoặc đi về bên phải thường cần nhiều khoảng trống hơn ở phía bên phải khung hình.
- Kiểm tra các cạnh: tránh để sót một mẩu nhỏ của vật thể ở mép ảnh.
- Chỉnh thẳng trước: xoay đường chân trời bị nghiêng một góc nhỏ trước khi cắt lần cuối, vì việc chỉnh thẳng tạo ra các góc mà bạn sẽ muốn cắt bỏ.
Các tỷ lệ khung hình phổ biến
Tỷ lệ khung hình là chiều rộng chia cho chiều cao. Cố định tỷ lệ khi cắt giúp kết quả vừa với khung ảnh, bản in hoặc bố cục mà không phải kéo giãn hay cắt thêm lần nữa.
| Tỷ lệ | Hình dạng | Nơi thường dùng |
|---|---|---|
| 1:1 | Vuông | Ảnh hồ sơ, ảnh đại diện, ảnh thu nhỏ sản phẩm |
| 4:3 và 3:4 | Hơi ngang hoặc hơi dọc | Khung ảnh mặc định của nhiều điện thoại và máy ảnh compact; màn hình và trang trình chiếu kiểu cũ |
| 3:2 và 2:3 | Ảnh truyền thống | Nhiều máy ảnh ống kính rời; ảnh in 6 × 4 inch (15 × 10 cm) |
| 16:9 | Màn ảnh rộng | Khung hình video HD (1920 × 1080), ảnh thu nhỏ video, trang trình chiếu, banner |
| 9:16 | Dọc, toàn màn hình trên điện thoại | Video dọc và định dạng story |
| 4:5 | Hơi dọc | Bài đăng ảnh dọc trên một số mạng xã hội; ảnh in 8 × 10 inch |
Đây là những quy ước phổ biến, không phải quy tắc bắt buộc. Các nền tảng thỉnh thoảng thay đổi kích thước và tỷ lệ khuyến nghị, vì vậy hãy kiểm tra yêu cầu hiện hành của từng nền tảng trước khi chuẩn bị ảnh, và đặt nội dung quan trọng cách xa các cạnh phòng khi ảnh xem trước bị cắt.
Độ phân giải sau khi cắt
Cắt ảnh không co giãn gì cả: các pixel bên trong vùng cắt được giữ lại, phần còn lại bị loại bỏ. Một ảnh 4000 × 3000 được cắt lấy một phần tư ở giữa sẽ còn 2000 × 1500 pixel. Cắt sát một ảnh nhỏ có thể khiến kết quả quá nhỏ so với mục đích sử dụng, và phóng to sau đó cũng không thể bổ sung chi tiết bị thiếu.
Hãy so sánh kích thước đầu ra với nơi ảnh sẽ được dùng. Một vị trí hiển thị rộng 1200 pixel cần ảnh rộng khoảng 1200 pixel, hoặc hơn nữa cho màn hình mật độ cao. Với bản in, hãy nhân kích thước in tính bằng inch với độ phân giải mong muốn; 300 pixel mỗi inch là mức thường được nhắc đến, nên một bản in rộng 6 inch sẽ cần khoảng 1800 pixel. Công cụ Cắt ảnh hiển thị kích thước đầu ra chính xác khi bạn kéo khung hoặc nhập giá trị pixel. Để thu nhỏ một vùng cắt lớn sau đó, hãy dùng công cụ Đổi kích thước ảnh.
Xoay ảnh và hướng EXIF
Nhiều máy ảnh và điện thoại không xoay các pixel khi bạn cầm máy dọc. Chúng lưu ảnh theo hướng của cảm biến và thêm thẻ EXIF “Orientation” để cho trình xem ảnh biết cần xoay ảnh thế nào khi hiển thị. Các chương trình và website đọc thẻ này sẽ hiển thị ảnh đúng chiều; những nơi bỏ qua thẻ, hoặc các công cụ xóa siêu dữ liệu mà không áp dụng nó, sẽ hiển thị cùng bức ảnh đó bị nằm nghiêng hoặc lộn ngược. Vấn đề ngược lại cũng xảy ra: một chương trình xoay các pixel nhưng giữ nguyên thẻ, và một trình xem khác lại xoay ảnh thêm lần nữa.
Công cụ Xoay & lật ảnh và Cắt ảnh áp dụng thẻ này khi mở ảnh, nên bạn làm việc trên ảnh đã đúng chiều. Tệp được lưu có các pixel đúng chiều và không có thẻ hướng, nên hiển thị giống nhau ở mọi nơi. Xoay theo từng bước 90° chỉ di chuyển pixel mà không lấy mẫu lại; một góc tùy chỉnh, chẳng hạn 1,5° để chỉnh thẳng đường chân trời, sẽ lấy mẫu lại ảnh và làm ảnh mềm đi đôi chút.
Lật ảnh và chữ bị ngược
Lật (soi gương) không giống với xoay. Lật ngang sẽ đổi chỗ trái và phải, nên mọi chữ, logo, biển số xe, đồng hồ hoặc biển báo giao thông trong ảnh đều bị ngược và sai rõ ràng. Khuôn mặt cũng trông khác đi một cách tinh tế khi bị lật, vì khuôn mặt không hoàn toàn đối xứng. Hãy lật ảnh có chủ đích, chẳng hạn để hủy hiệu ứng gương của camera trước hoặc để chủ thể hướng vào trong bố cục, và kiểm tra kết quả xem có chữ bị ngược không. Lật dọc rồi lật ngang cho kết quả giống như xoay 180°.
Mã hóa lại, chất lượng và các góc trong suốt
Các công cụ chạy trên trình duyệt, bao gồm LeedyBox, giải mã ảnh, thay đổi pixel rồi mã hóa thành tệp mới. Với JPG và WebP, quá trình này làm mất dữ liệu, nên mỗi lần lưu lại mất đi một chút chi tiết, ngay cả khi chỉ xoay 90°. Một số chương trình trên máy tính có thể xoay tệp JPG theo bước 90° mà không mã hóa lại; công cụ của LeedyBox thì không làm được. Hãy thực hiện các chỉnh sửa trong một lần và chỉ lưu một lần, dùng mức chất lượng cao như 90 trở lên cho ảnh chụp, hoặc chọn PNG khi các pixel đã giải mã phải được giữ nguyên. Xem cách giảm dung lượng tệp ảnh để hiểu sự đánh đổi giữa chất lượng và dung lượng.
Xoay theo góc tùy chỉnh sẽ để lại các góc trống. Bạn có thể mở rộng khung vẽ và tô kín các góc đó, hoặc giữ kích thước gốc và cắt bỏ chúng. PNG và WebP có thể giữ các góc trong suốt; JPG không lưu được độ trong suốt nên các góc cần được tô một màu, thường là màu trắng. Điều tương tự cũng áp dụng cho kiểu cắt hình tròn, như được giải thích trong JPG, PNG, WebP hay AVIF.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có thể hoàn tác thao tác xoay sau khi lưu không?
Xoay ngược lại sẽ khôi phục hướng ảnh, nhưng mỗi lần lưu JPG hoặc WebP lại cộng thêm tổn thất do nén, và một góc tùy chỉnh không thể đảo ngược chính xác. Hãy giữ ảnh gốc cho đến khi bạn hài lòng.
Cắt ảnh có làm giảm chất lượng ảnh không?
Cắt ảnh giữ nguyên các pixel còn lại nhưng làm giảm độ phân giải. Lưu kết quả dưới dạng JPG hoặc WebP cũng gây thêm một chút tổn thất do nén.
Nên cắt hay đổi kích thước trước?
Thông thường hãy cắt trước để chọn bố cục và tỷ lệ khung hình, sau đó đổi kích thước kết quả theo nhu cầu, để không có chi tiết nào bị loại bỏ hai lần.