Cấu trúc IBAN: định dạng theo quốc gia và số kiểm tra MOD 97
IBAN (International Bank Account Number, số tài khoản ngân hàng quốc tế) dùng để xác định tài khoản khi chuyển tiền qua biên giới, chẳng hạn sang châu Âu hay Trung Đông. Mọi IBAN có chung một khung, nhưng độ dài và thành phần do từng nước quy định, và hai chữ số kiểm tra phát hiện phần lớn lỗi gõ trước khi tiền được chuyển. Hướng dẫn này giải thích các phần của IBAN, cách đọc định dạng trong sổ đăng ký IBAN của SWIFT, cách kiểm tra MOD 97-10 qua ví dụ của một ngân hàng trung ương, và IBAN hợp lệ không chứng minh điều gì.
Các phần của IBAN
- Mã quốc gia: hai chữ cái theo ISO 3166, như DE, FR, GB.
- Chữ số kiểm tra: hai chữ số tính trên toàn bộ IBAN theo ISO 7064 MOD 97-10.
- BBAN (Basic Bank Account Number): số tài khoản trong nước, thường gồm mã ngân hàng, đôi khi có mã chi nhánh và chữ số kiểm tra riêng của nước đó.
Tiêu chuẩn là ISO 13616 và SWIFT là cơ quan đăng ký: mỗi nước đăng ký độ dài và thành phần IBAN của mình, SWIFT công bố trong sổ đăng ký IBAN. Bản 103 (tháng 9/2026) gồm 89 quốc gia và là nguồn định dạng của công cụ LeedyBox. Việt Nam, Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản không có trong sổ đăng ký và không dùng IBAN.
Định dạng của một số nước
| Quốc gia | Độ dài | Định dạng trong sổ | Ví dụ trong sổ |
|---|---|---|---|
| Na Uy (ngắn nhất) | 15 | NO2!n4!n6!n1!n | NO93 8601 1117 947 |
| Đức | 22 | DE2!n8!n10!n | DE89 3704 0044 0532 0130 00 |
| Anh | 22 | GB2!n4!a6!n8!n | GB29 NWBK 6016 1331 9268 19 |
| Pháp | 27 | FR2!n5!n5!n11!c2!n | FR14 2004 1010 0505 0001 3M02 606 |
| Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất | 23 | AE2!n3!n16!n | AE07 0331 2345 6789 0123 456 |
| Nga (dài nhất) | 33 | RU2!n9!n5!n15!c | RU03 0445 2522 5408 1781 0538 0913 1041 9 |
Trong ký hiệu của sổ đăng ký, n là chữ số, a là chữ in hoa, c là chữ cái hoặc chữ số; ! sau độ dài nghĩa là độ dài cố định. Ví dụ GB2!n4!a6!n8!n là GB, hai chữ số kiểm tra, 4 chữ cái (ngân hàng), 6 chữ số (sort code) và 8 chữ số (số tài khoản), tổng 22 ký tự. Danh sách quốc gia trong công cụ cho xem định dạng và ví dụ của cả 89 nước.
Kiểm tra chữ số kiểm tra từng bước
Ngân hàng Trung ương Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ mô tả phép kiểm tra MOD 97-10 trong thông cáo về IBAN với ví dụ TR47 0000 1001 0000 0350 9300 01:
- Bỏ dấu cách và chuyển bốn ký tự đầu (TR47) xuống cuối:
TR470000100100000350930001thành0000100100000350930001TR47. - Thay mỗi chữ cái bằng hai chữ số: A = 10, B = 11 … Z = 35. T = 29 và R = 27, được
0000100100000350930001292747. - Chia số này cho 97. IBAN hợp lệ cho số dư 1.
Số có 28 chữ số, quá dài với kiểu số nguyên hay số thực thông thường. Thông cáo cũng chỉ cách tính từng đoạn: chín chữ số đầu 000010010 chia 97 dư 19; đặt 19 trước các chữ số tiếp theo, 19000035093 dư 43; cuối cùng 430001292747 dư 1. Độ dài đoạn tùy ý, miễn mang số dư sang đoạn sau; chương trình cũng có thể xử lý từng ký tự.
Tính chữ số kiểm tra mới
- Viết BBAN, rồi mã quốc gia, rồi 00: với ví dụ của Đức là
370400440532013000+DE+00. - Thay chữ cái (D = 13, E = 14):
370400440532013000131400. - Lấy số dư khi chia 97 (ở đây là 9) và lấy 98 trừ đi: 98 − 9 = 89. Kết quả nhỏ hơn 10 thì thêm số 0 ở đầu.
Kết quả là DE89 3704 0044 0532 0130 00. IBAN thật do ngân hàng cấp; lập trình viên chủ yếu cần phép tính này để tạo dữ liệu thử, và công cụ tạo IBAN thử nghiệm từ BBAN ngẫu nhiên theo đúng cách này.
Phép kiểm tra phát hiện được gì và không phát hiện được gì
- Luôn phát hiện: một chữ số sai và hai chữ số liền nhau bị đảo. Vì 97 là số nguyên tố lớn hơn mọi hiệu số mà các lỗi này có thể tạo ra, số dư luôn thay đổi.
- Phát hiện nhờ định dạng: sai độ dài hoặc có chữ cái ở chỗ phải là chữ số. Vì vậy công cụ kiểm tra định dạng trong sổ đăng ký trước.
- Không kiểm tra: chữ số kiểm tra riêng của từng nước trong BBAN, như hai chữ số kiểm tra của Tây Ban Nha hay chữ CIN của Ý. Ngân hàng vẫn có thể từ chối IBAN đã qua MOD 97.
- Không biết được từ số: tài khoản có tồn tại, còn mở, nhận được tiền hay đúng chủ tài khoản hay không.
Cách viết IBAN
Trên giấy, viết thành nhóm bốn ký tự từ trái sang, cách nhau bằng dấu cách; nhóm cuối có thể ngắn hơn. Trong lệnh thanh toán điện tử, viết liền không dấu cách. Ngân hàng Trung ương UAE đưa ví dụ in AE07 0331 2345 6789 0123 456. Hai dạng là cùng một IBAN, nên biểu mẫu nên nhận cả hai và lưu một dạng.
Câu hỏi thường gặp
IBAN có giống mã SWIFT (BIC) không?
Không. IBAN xác định tài khoản, còn BIC (thường gọi là mã SWIFT) xác định ngân hàng. Một số giao dịch cần cả hai.
Tài khoản ở Việt Nam có IBAN không?
Không. Việt Nam không có trong sổ đăng ký IBAN của SWIFT. Khi nhận tiền từ nước ngoài vào tài khoản ở Việt Nam, thường cần cung cấp mã SWIFT (BIC) của ngân hàng và số tài khoản.
Có thể tự ghép IBAN từ mã ngân hàng và số tài khoản không?
Chữ số kiểm tra thì tính được, nhưng một số nước có quy tắc chuyển đổi riêng cho một số ngân hàng. An toàn nhất là dùng IBAN in trên sao kê hoặc trong ứng dụng ngân hàng.
Công cụ có gửi IBAN của tôi đi đâu không?
Không. Việc kiểm tra diễn ra trong trình duyệt; từ LeedyBox chỉ tải tệp dữ liệu của sổ đăng ký.
Nguồn
Nguồn: SWIFT: IBAN Registry, Release 103 (September 2026) · Ngày kiểm tra:
Nguồn: Central Bank of the Republic of Türkiye: Communiqué on the International Bank Account Number (No. 2008/6) · Ngày kiểm tra:
Nguồn: Central Bank of the UAE: IBAN · Ngày kiểm tra: