Cách tính tuổi ở Hàn Quốc
Hàn Quốc có ba cách nói tuổi, và trước năm 2023 người Hàn thường nói tuổi cao hơn tuổi tròn một đến hai tuổi. Từ ngày 28/6/2023, luật dùng tuổi tròn, nhưng tuổi theo năm vẫn còn trong một số luật và tuổi mụ vẫn được nói trong đời thường. Bài này giải thích từng cách cùng các điều luật liên quan.
Ba loại tuổi
| Tuổi | Khi sinh | Tăng khi | Dùng cho |
|---|---|---|---|
| Tuổi tròn (만 나이) | 0 | mỗi lần sinh nhật | luật, hợp đồng và hành chính từ 28/6/2023 |
| Tuổi theo năm (연 나이) | 0 | mỗi ngày 1/1 | các luật có quy định riêng như Luật Bảo vệ thanh thiếu niên, Luật Nghĩa vụ quân sự |
| Tuổi mụ (세는 나이) | 1 | mỗi ngày 1/1 | cách nói truyền thống hằng ngày |
Tuổi theo năm là năm hiện tại trừ năm sinh; tuổi mụ là tuổi theo năm cộng một. Tuổi tròn là tuổi dùng ở hầu hết các nước: số năm đủ kể từ ngày sinh.
Thay đổi năm 2023
Hai sửa đổi ngày 27/12/2022 có hiệu lực sáu tháng sau khi công bố, tức ngày 28/6/2023:
- Bộ luật Dân sự, Điều 158: tuổi được tính là tuổi tròn, tính cả ngày sinh, và ghi bằng số năm; dưới một tuổi có thể ghi bằng số tháng.
- Luật Cơ bản về Hành chính, Điều 7-2: tuổi trong công việc hành chính cũng tính theo cách đó, trừ khi văn bản khác có quy định riêng.
Từ đó, tuổi trong luật, hợp đồng hay văn bản chính thức được hiểu là tuổi tròn nếu không có quy định riêng. Ngày sinh của ai cũng không đổi; luật chỉ xác định tuổi nào được dùng làm chuẩn.
Nơi vẫn dùng tuổi theo năm
- Luật Bảo vệ thanh thiếu niên, Điều 2 khoản 1: «thanh thiếu niên» là người dưới 19 tuổi, trừ người đã qua ngày 1/1 của năm tròn 19 tuổi. Vì vậy quy định về bán rượu, thuốc lá thay đổi cùng một ngày với mọi người sinh cùng năm.
- Luật Nghĩa vụ quân sự, Điều 2 khoản 2: khi luật nói nghĩa vụ áp dụng «từ N tuổi», nghĩa là từ ngày 1/1 của năm người đó tròn N tuổi; «đến N tuổi» là đến hết ngày 31/12 năm đó.
Ví dụ
| Ngày sinh | Ngày tính | Tuổi tròn | Theo năm | Tuổi mụ |
|---|---|---|---|---|
| 15/3/2000 | 14/3/2026 | 25 | 26 | 27 |
| 15/3/2000 | 15/3/2026 | 26 | 26 | 27 |
| 31/12/2025 | 1/1/2026 | 0 (1 ngày) | 1 | 2 |
| 29/2/2024 | 28/2/2025 | 0 (11 tháng) | 1 | 2 |
| 29/2/2024 | 1/3/2025 | 1 | 1 | 2 |
Người sinh ngày 29/2
Bộ luật Dân sự Hàn Quốc tính thời hạn theo năm từ ngày bắt đầu và kết thúc vào ngày trước ngày tương ứng của năm cuối (Điều 160 khoản 2); nếu tháng cuối không có ngày đó, thời hạn kết thúc vào ngày cuối tháng (khoản 3). Kết hợp với Điều 158, người sinh ngày 29/2 đủ một năm khi hết ngày 28/2 trong năm thường, nên công cụ tăng tuổi vào ngày 1/3; năm nhuận thì vào ngày 29/2.
Trẻ nhỏ và sinh nhật âm lịch
- Dưới một tuổi có thể tính bằng tháng: em bé sinh ngày 31/1 tròn một tháng vào ngày 1/3, vì tháng 2 không có ngày 31.
- Tuổi tròn luôn tính từ ngày sinh thực tế theo dương lịch. Nếu chỉ biết ngày sinh âm lịch, hãy đổi sang dương lịch trước theo âm lịch Hàn Quốc của KASI.
- Sinh nhật âm lịch mỗi năm rơi vào một ngày dương lịch khác, nên ngày tăng tuổi tròn và ngày làm sinh nhật âm lịch thường khác nhau.
Câu hỏi thường gặp
«Tuổi Hàn» kiểu cũ còn được dùng không?
Trong luật và hành chính thì không: tuổi tròn được áp dụng từ 28/6/2023. Một số người vẫn nói tuổi mụ khi trò chuyện, và vài luật tính theo năm.
Vì sao tuổi mụ kiểu Hàn của tôi cao hơn hai tuổi?
Tuổi mụ bắt đầu từ 1 và thêm một tuổi mỗi ngày 1/1. Từ 1/1 đến trước sinh nhật, tuổi mụ cao hơn tuổi tròn hai tuổi; sau sinh nhật thì cao hơn một tuổi.
Ghi tuổi nào vào giấy tờ ở Hàn Quốc?
Tuổi tròn, trừ khi mẫu giấy hoặc luật liên quan quy định khác. Nhiều mẫu giấy yêu cầu ghi ngày sinh thay vì tuổi.
Con giáp ở Hàn Quốc có đổi vào ngày 1/1 không?
Không. Con giáp đổi vào Tết âm lịch (Seollal), và tử vi saju thường lấy tiết Lập Xuân (입춘, khoảng 4/2).
Nguồn
Nguồn: 국가법령정보센터: 민법 제158조 · Ngày kiểm tra:
Nguồn: 국가법령정보센터: 민법(법률 제19098호) 부칙 · Ngày kiểm tra:
Nguồn: 국가법령정보센터: 행정기본법 제7조의2 · Ngày kiểm tra:
Nguồn: 국가법령정보센터: 민법 제160조 · Ngày kiểm tra:
Nguồn: 국가법령정보센터: 청소년 보호법 제2조 · Ngày kiểm tra:
Nguồn: 국가법령정보센터: 병역법 제2조 · Ngày kiểm tra: