Cách tính lãi vay theo từng phương thức trả nợ
Hai khoản vay cùng số tiền, cùng lãi suất, cùng thời hạn có thể tốn tiền lãi rất khác nhau tùy cách trả gốc. Bài này so sánh bốn phương thức phổ biến và giải thích công thức tính tiền trả hằng tháng.
Lãi tính trên dư nợ
Với phần lớn khoản vay, tiền lãi mỗi tháng bằng dư nợ còn lại nhân lãi suất tháng, tức lãi suất năm chia 12: 12%/năm là 1%/tháng. Mỗi kỳ trả trước hết trả phần lãi này, phần còn lại trả gốc.
Bốn phương thức
| Phương thức | Số tiền trả mỗi kỳ | Tiền lãi |
|---|---|---|
| Trả góp đều (gốc và lãi chia đều) | Bằng nhau mỗi tháng | Trên dư nợ; lúc đầu nhiều |
| Gốc đều, lãi giảm dần | Lúc đầu cao, sau giảm dần | Trên dư nợ; giảm nhanh hơn |
| Trả lãi hằng tháng, gốc cuối kỳ | Chỉ lãi, cuối kỳ trả toàn bộ gốc | Trên toàn bộ số tiền vay suốt thời hạn |
| Lãi phẳng (tính trên dư nợ ban đầu) | Bằng nhau mỗi tháng | Trên số tiền vay ban đầu, kể cả khi đã trả bớt gốc |
Công thức trả góp đều
số tiền trả mỗi tháng = P × r ÷ (1 − (1 + r)−n), với P là số tiền vay, r là lãi suất tháng và n là số kỳ. Vay 500 triệu đồng, lãi suất 10%/năm trong 20 năm, mỗi tháng trả 4.825.108 đ; tổng tiền lãi khoảng 658 triệu đồng.
Mỗi phương thức tốn bao nhiêu
Vay 500 triệu đồng, lãi suất 10%/năm, 10 năm, trả hằng tháng:
| Phương thức | Kỳ đầu | Kỳ cuối | Tổng tiền lãi |
|---|---|---|---|
| Trả góp đều | 6.607.537 đ | 6.607.508 đ | khoảng 292,9 triệu đ |
| Gốc đều, lãi giảm dần | 8.333.334 đ | 4.201.349 đ | khoảng 252,1 triệu đ |
| Gốc cuối kỳ | 4.166.667 đ | 504.166.667 đ | khoảng 500 triệu đ |
| Lãi phẳng 10%/năm | 8.333.334 đ | 8.333.294 đ | khoảng 500 triệu đ |
Gốc đều, lãi giảm dần tốn ít lãi nhất vì dư nợ giảm nhanh, đổi lại các kỳ đầu trả nhiều hơn. Lãi phẳng 10%/năm tốn bằng khoản vay trả gốc cuối kỳ và tương đương khoảng 15,9%/năm tính trên dư nợ giảm dần; công cụ hiển thị mức lãi suất thực này. Khi so sánh các khoản vay tiêu dùng, hãy hỏi rõ lãi được tính trên dư nợ ban đầu hay dư nợ giảm dần.
Ân hạn gốc
Trong thời gian ân hạn chỉ trả lãi, dư nợ không giảm. Sau đó gốc được chia vào các tháng còn lại, nên số tiền mỗi kỳ tăng và tổng tiền lãi cũng tăng.
Lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực
Lãi suất năm danh nghĩa chia 12 là lãi suất tháng. Lãi suất thực năm tính cả việc nhập lãi trong năm: 12%/năm danh nghĩa, tính lãi hằng tháng, tương đương 12,68% thực. Để tính tiền trả, hãy dùng lãi suất ghi trong hợp đồng và chọn kiểu lãi suất tương ứng trong công cụ. Phí và bảo hiểm không nằm trong phép tính.
Câu hỏi thường gặp
Trả nợ trước hạn có giảm tiền lãi không?
Có, vì lãi tính trên dư nợ còn lại. Hãy xem hợp đồng có phí trả nợ trước hạn hay không.
Vì sao lúc đầu trả góp đều chủ yếu là trả lãi?
Tiền lãi lớn nhất khi dư nợ lớn nhất. Ở ví dụ vay 500 triệu đồng trong 20 năm, khoảng 4.166.667 đ của kỳ đầu là tiền lãi.
Nguồn
Nguồn: Interest Act (R.S.C., 1985, c. I-15), section 6; FCAC: sample credit agreement for a fixed-rate mortgage (archived) · Ngày kiểm tra:
Nguồn: Directive (EU) 2023/2225 (consumer credit), Annex III · Ngày kiểm tra: