İçeriğe geç
LeedyBox
Destek ol

Tam Genişlik ve Yarım Genişlik Karakterler

ABC123 ile ABC123 neredeyse aynı görünür, ama bilgisayar için farklı karakterlerdir. Bu rehber tam genişlikli (full-width) ve yarım genişlikli (half-width) karakterlerin nereden geldiğini, formların ve aramaların neden takıldığını, yarım genişlikli katakananın ガ harfini neden iki karakterle yazdığını ve benzer görünüp eş olmayan karakterleri anlatır.

Neden iki genişlik var?

Japonca, Çince ve Korece metinlerde her karakter kare bir hücre kaplar. İlk Japon bilgisayarlarında iki tür karakter kümesi vardı: Latin harfleri, rakamları ve yarım hücre kaplayan az sayıda katakanayı içeren tek baytlık JIS X 0201 ile kanji, kana ve tam hücre kaplayan ikinci bir harf ve rakam kopyasını içeren JIS X 0208 gibi iki baytlık kümeler. Kore standardı KS X 1001'de de Latin alfabesinin tam genişlikli bir kopyası bulunur.

Unicode, eski metinler kayıpsız dönüştürülebilsin diye iki kopyayı da korudu. ASCII karakterlerinin tam genişlikli biçimleri (U+FF01–FF5E) ve yarım genişlikli katakana (U+FF61–FF9F) "Halfwidth and Fullwidth Forms" bloğundadır; Unicode karakter veritabanı her birinin hangi sıradan karaktere karşılık geldiğini kaydeder. Dönüştürücü bu kaydı kullanır.

Tam ve yarım genişlikli biçimi olan karakterler

TürTam genişlikYarım genişlik
Latin harfleriABC abcABC abc
Rakamlar01230123
ASCII sembolleri!?@#()-/!?@#()-/
BoşlukU+3000 (ideografik boşluk)U+0020
İşaretler¥ ¢ £¥ ¢ £
Katakanaカタカナ ガ パカタカナ ガ パ
Japonca noktalama。「」、・ー。「」、・ー

Kanji, hiragana ve Hangıl heceleri tek genişliktedir. Yarım genişlikli hiragana yoktur; küçük ヵ, ヶ, ヮ katakanaları ile eski ヰ ve ヱ harflerinin de yarım genişlikli biçimi yoktur. Türkçe harfler (ç, ğ, ı, ş …) bu bloğa girmez ve etkilenmez.

Fark nerede sorun çıkarır?

  • Formlar. Yalnızca rakam kabul eden bir alan 0532'yi reddeder; Japon bir siteden kopyalanan posta kodu veya kart numarası çoğu zaman tam genişliklidir. Yarım genişliğe çevirmek sorunu çözer.
  • Arama ve mükerrer kayıtlar. ABC araması her zaman ABC'yi bulmaz; müşteri listesinde aynı ad iki genişlikte iki kez kayıtlı olabilir.
  • Görünüm. Türkçe metindeki tam genişlikli harfler seyrek, Japonca metindeki yarım genişlikli katakana sıkışık görünür.
  • Kendi kuralı olan sistemler. Bazı Japon formları adın okunuşunu (フリガナ) tam genişlikli katakanayla, bazıları hiraganayla ister; bazı eski sistemler yalnızca yarım genişlikli katakana kabul eder. Formun talimatına uyun.

Yarım genişlikli katakana ve ses işaretleri

Yarım genişlikli katakanada ayrı sesli (dakuten) harfler yoktur. ガ iki karakterle, カ ve ardından ゙ işaretiyle; パ da ハ ve ardından ゚ işaretiyle yazılır. İyi bir dönüştürücü bu çifti tek bir tam genişlikli harfte birleştirir, geri dönerken yeniden ayırır. Bu yüzden karakter sayısı değişir: ガッコウ beş, ガッコウ dört karakterdir.

Önceki harfle birleşemeyen bir işaret, örneğin ア゙'de olduğu gibi, ayrı bir işaret olarak kalır (ア゛). ヴ, ヴ olur; ヷ ve ヺ da ヷ ve ヺ olur.

Benzer görünen ama eş olmayan karakterler

KarakterNedirYarım genişlikli eşi var mı?
~ (U+FF5E)Tam genişlikli tildeVar: ~
〜 (U+301C)Dalga çizgisi, Japonca noktalama işaretiYok
- (U+FF0D)Tam genişlikli kısa çizgi-eksiVar: -
ー (U+30FC)Katakana uzatma işaretiYalnızca ー (yarım genişlikli katakana)
" 'Tam genişlikli düz tırnaklarVar: " '
“ ” ‘ ’Kıvrık tırnaklarYok

Ters eğik çizgi özel bir durumdur. JIS X 0201, ASCII'nin ters eğik çizgi için kullandığı koda yen işaretini koymuştu; bu yüzden bazı Japonca yazı tipleri ters eğik çizgiyi hâlâ ¥ olarak çizer. Karakter aynıdır, yalnızca görüntüsü farklıdır.

Hiragana ve katakana

ぁ'dan ゖ'ya her hiraganın aynı adı taşıyan bir katakana karşılığı vardır ve Unicode bunları tam 96 konum arayla dizer; bu yüzden dönüşüm kesindir: やまだ たろう, ヤマダ タロウ olur. Uzatma işareti ー iki yazıda da kullanılır ve değişmez. ヷ gibi hiragana karşılığı olmayan katakanalar katakana olarak kalır.

Programcılar için: normalleştirme daha fazlasını değiştirir

Unicode normalleştirme biçimi NFKC de tam genişlikli harfleri yarım genişliğe çevirir ve ガ'yi ガ'da birleştirir; ancak aynı anda başka pek çok karakteri de değiştirir: ① 1, № No, ㈱ (株) ve ㍻ 平成 olur. Bunların hepsini istediğinizde, örneğin arama anahtarlarını karşılaştırırken kullanın. Yalnızca genişliği değiştirmek için sadece genişlik eşlerini çevirin, gerisine dokunmayın.

Sık sorulan sorular

Numaram doğru göründüğü hâlde form neden geçersiz diyor?

Büyük olasılıkla başka bir sayfadan kopyalanmış tam genişlikli rakamlar içeriyor. Dönüştürücüde "Yarım genişlik" seçeneğiyle çevirip yeniden yapıştırın.

Yarım genişliğe çevirmek Türkçe harfleri veya kanjiyi değiştirir mi?

Hayır. Türkçe harflerin, kanjinin, hiragananın ve Hangılın yarım genişlikli biçimi yoktur; olduğu gibi kalırlar.

İdeografik boşluk iki boşluğa mı eşittir?

Hayır. Bir kanji genişliğinde tek bir karakterdir (U+3000). Çevrilince iki değil, tek bir normal boşluk olur.

Japon bir form katakanamı neden kabul etmiyor?

Form tam genişlikli katakana istiyor ama siz yarım genişlikli yazmış olabilirsiniz (ya da tersi) veya ァ ve ッ gibi küçük harfleri kabul etmiyor olabilir. Alanın yanındaki açıklamayı okuyun.