İçeriğe geç
LeedyBox
Destek ol

Bileşik faiz nasıl işler

Bileşik faiz, faizin faizidir. Birkaç yılda basit faizle farkı küçüktür; on yıllar içinde paranın büyük kısmını oluşturabilir. Faiz oranı yüksek olduğunda bileşikleme sıklığı da belirgin fark yaratır. Aşağıda formül ve örnekler var.

Basit faiz ve bileşik faiz

Basit faizde yalnızca yatırılan para faiz kazanır: yıllık %5 ile 10.000 TL yılda 500 TL kazanır, 10 yılda 15.000 TL olur. Bileşik faizde faiz anaparaya eklenir ve o da faiz kazanır: 10 yılda 16.288,95 TL, 20 yılda 26.532,98 TL, 30 yılda 43.219,42 TL; basit faizde bunlar 20.000 TL ve 25.000 TL'dir.

Formül

A = P × (1 + r ÷ n)n × t; P başlangıç tutarı, r yıllık faiz, n yıllık bileşikleme sayısı, t yıl sayısıdır. Basit faizde A = P × (1 + r × t).

Bileşikleme sıklığı ve efektif faiz

Daha sık bileşikleme biraz daha fazla kazandırır, çünkü faiz daha erken faiz kazanmaya başlar. Yıllık efektif faiz bunu özetler: (1 + r ÷ n)n − 1. Yıllık %5'te fark küçüktür: yıllık %5,000, üç aylık %5,095, aylık %5,116, günlük %5,127. Yüksek oranda fark büyür: yıllık %40 nominal faiz yıllık bileşiklemeyle %40,00, altı aylıkla %44,00, üç aylıkla %46,41, aylıkla %48,21 efektif faize denk gelir. Mevduat ve yatırım ürünlerini efektif faize göre karşılaştırın.

Aylık düzenli birikim

Her ay sonunda D yatırılır ve aylık faiz i ise, m ay sonra bakiye D × ((1 + i)m − 1) ÷ i olur; ay başında yatırılırsa (1 + i) ile çarpılır. Örneğin 10.000 TL başlangıç ve 10 yıl boyunca ayda 200 TL, ilk taksit açılışta, yıllık %5 ve aylık bileşiklemeyle 47.655,95 TL olur: 34.000 TL yatırılan para, 13.655,95 TL faiz (hesaplayıcıda "Tek seferlik + düzenli" seçeneği). Taksitler açılıştan bir ay sonra başlarsa sonuç 47.526,55 TL olur.

72 kuralı

72 ÷ yıllık faiz ≈ paranın ikiye katlanma süresi (yıl): %7,2'de yaklaşık 10 yıl, %5'te 14,4 yıl. Yüksek oranlarda kural kabalaşır: yıllık bileşiklemeli %40'ta 72 kuralı 1,8 yıl derken gerçek süre 2,06 yıldır. Hesaplayıcı seçtiğiniz oran için tam süreyi gösterir.

Hesaba katılmayanlar

  • Faiz ve getiriler üzerindeki vergi ve stopaj.
  • Enflasyon.
  • Faiz oranı değişiklikleri ve yatırımlarda dalgalanan, eksiye de düşebilen getiriler.
  • Masraf ve komisyonlar.

Sık sorulan sorular

Nominal faiz ile efektif faiz arasındaki fark nedir?

Nominal faiz ilan edilen yıllık orandır; efektif faiz bileşiklemenin etkisini de içerir. Yıllık %6 nominal faiz aylık bileşiklemeyle %6,17 efektif eder.

Erken başlamak mı, daha çok biriktirmek mi önemli?

Çoğu zaman erken başlamak: yıllık %5'le ayda 100 TL'yi 30 yıl biriktirmek yaklaşık 83.600 TL, ayda 200 TL'yi 15 yıl biriktirmek yaklaşık 53.700 TL eder; oysa iki durumda da 36.000 TL yatırılır.