ภาษาจีนตัวย่อและตัวเต็ม
การแปลงภาษาจีนระหว่างตัวย่อกับตัวเต็มดูเหมือนแค่สลับตัวอักษร แต่ตัวย่อบางตัวตรงกับตัวเต็มหลายตัว ไต้หวันกับฮ่องกงนิยมรูปตัวอักษรต่างกัน และแต่ละพื้นที่ใช้คำต่างกัน บทความนี้อธิบายทีละเรื่องพร้อมตารางที่เครื่องมือแปลงใช้
ภาษาเดียว สองระบบตัวอักษร
จีนแผ่นดินใหญ่ใช้อักษรจีนตัวย่อ มาตรฐานปัจจุบันคือตารางอักษรจีนมาตรฐานที่ใช้ทั่วไป (通用规范汉字表) ซึ่งคณะรัฐมนตรีจีนประกาศใช้ในปี 2013 มีทั้งหมด 8,105 ตัว แบ่งเป็นสามระดับ: ตัวที่ใช้บ่อย 3,500 ตัว อีก 3,000 ตัวที่ใช้ร่วมกับระดับแรกในงานพิมพ์ พจนานุกรม และการประมวลผลข้อมูล และอีก 1,605 ตัวที่ใช้ส่วนใหญ่ในชื่อคน ชื่อสถานที่ ศัพท์วิทยาศาสตร์ และบทความภาษาโบราณในหนังสือเรียน ตารางนี้จัดทำจากรายการเดิม รวมถึงตารางรวมอักษรตัวย่อปี 1986 และประกาศที่เผยแพร่ตารางระบุว่าให้เลิกใช้รายการเดิม
ไต้หวันและฮ่องกงใช้อักษรจีนตัวเต็ม กระทรวงศึกษาธิการไต้หวันกำหนดรูปมาตรฐานของตัวอักษรที่ใช้บ่อย และบันทึกรูปอื่นเป็นรูปแปรในพจนานุกรมอักษรรูปแปร (異體字字典)
ตัวย่อหนึ่งตัว ตรงกับตัวเต็มหลายตัว
การทำตัวย่อรวมตัวอักษรบางตัวที่เคยต่างกันเข้าเป็นตัวเดียว ภาคผนวก 1 ของตาราง 2013 จับคู่ตัวมาตรฐานกับรูปตัวเต็ม: มีตัวเต็ม 2,574 ตัวสำหรับตัวมาตรฐาน 2,546 ตัว และมี 96 กลุ่มที่ตัวมาตรฐานหนึ่งตัวตรงกับตัวเต็มหลายตัว บางครั้งรวมตัวมันเองด้วย เมื่อแปลงจากตัวย่อเป็นตัวเต็ม เครื่องมือจึงต้องเลือก:
| ตัวย่อ | ตัวเต็ม | แปลงตามคำ (ตัวเลือกไต้หวัน) |
|---|---|---|
| 发 | 發 髮 | 发展 → 發展 头发 → 頭髮 |
| 干 | 干 乾 幹 | 干涉 → 干涉 干净 → 乾淨 干部 → 幹部 |
| 后 | 后 後 | 皇后 → 皇后 以后 → 以後 |
| 历 | 歷 曆 | 历史 → 歷史 日历 → 日曆 |
| 台 | 台 臺 颱 檯 | 台风 → 颱風 台湾 → 臺灣 柜台 → 櫃檯 |
| 汇 | 匯 彙 | 汇款 → 匯款 词汇 → 詞彙 |
| 尽 | 盡 儘 | 尽力 → 盡力 尽管 → 儘管 |
| 云 | 云 雲 | 人云亦云 → 人云亦云 白云 → 白雲 |
คอลัมน์ “ตัวเต็ม” อ้างอิงตาราง 2013 ส่วนตัวอย่างแปลงด้วยตัวเลือกไต้หวันของเครื่องมือแปลง
ทำไมเครื่องมือแปลงต้องอ่านทั้งคำ
ตารางที่ดูทีละตัวแยก 发展 (การพัฒนา, 發展) ออกจาก 头发 (ผม, 頭髮) ไม่ได้ OpenCC ซึ่งเป็นโครงการโอเพนซอร์สที่เครื่องมือนี้ใช้พจนานุกรม จึงมีรายการคำและวลี เครื่องมือจะหาคำที่ยาวที่สุดในรายการก่อน และแปลงทีละตัวเฉพาะตรงที่ไม่พบคำ
ตัวอักษรที่ไม่อยู่ในคำใดในรายการจะได้รูปตัวเต็มตัวแรกในรายการตัวอักษรของ OpenCC ซึ่งมักถูก แต่ไม่ใช่กับทุกชื่อ ศัพท์ที่พบน้อย หรือคำใหม่ หากข้อความมีตัวอักษรในตารางข้างบน ให้อ่านผลลัพธ์ทบทวน
รูปตัวอักษรของไต้หวัน ฮ่องกง และ OpenCC
อักษรตัวเต็มไม่ได้เหมือนกันทุกที่ ตัวอักษรบางตัวมีสองรูปที่ยอมรับ และไต้หวัน ฮ่องกง กับมาตรฐานของ OpenCC เลือกต่างกัน:
| ตัวย่อ | มาตรฐาน OpenCC | ไต้หวัน | ฮ่องกง |
|---|---|---|---|
| 为什么 | 爲什麼 | 為什麼 | 為什麼 |
| 里面 | 裏面 | 裡面 | 裏面 |
| 看着 | 看着 | 看著 | 看着 |
| 说话 | 說話 | 說話 | 説話 |
| 卫生 | 衛生 | 衛生 | 衞生 |
| 山峰 | 山峯 | 山峰 | 山峯 |
| 群众 | 羣衆 | 群眾 | 羣眾 |
| 台湾 | 臺灣 | 臺灣 | 台灣 |
กระทรวงศึกษาธิการไต้หวันกำหนด 為 裡 著 峰 และ 線 เป็นรูปมาตรฐาน โดยมี 爲 裏 着 峯 และ 綫 อยู่ในรูปแปร ตัวเลือกไต้หวันใช้รูปมาตรฐาน ตาราง 2013 ระบุ 爲 เป็นรูปตัวเต็มของ 为 และมาตรฐาน OpenCC ก็เขียน 爲 เช่นกัน ตัวเลือกฮ่องกงเขียน 為 แต่คง 裏 และ 着 ไว้
คำศัพท์ตามภูมิภาค
นอกจากรูปตัวอักษร จีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และฮ่องกงยังเรียกสิ่งของสมัยใหม่หลายอย่างด้วยคำต่างกัน OpenCC มีรายการคำเหล่านี้ และเครื่องมือจะใช้เมื่อเปิดคำศัพท์ตามภูมิภาค:
| คำของจีนแผ่นดินใหญ่ | แปลงตัวอักษรเท่านั้น | คำของไต้หวัน | คำของฮ่องกง |
|---|---|---|---|
| 软件 | 軟件 | 軟體 | 軟件 |
| 信息 | 信息 | 資訊 | 信息 |
| 打印机 | 打印機 | 印表機 | 打印機 |
| 鼠标 | 鼠標 | 滑鼠 | 滑鼠 |
| 内存 | 內存 | 記憶體 | 內存 |
| 网络 | 網絡 | 網路 | 網絡 |
| 视频 | 視頻 | 影片 | 視頻 |
| 出租车 | 出租車 | 計程車 | 出租車 |
| 博客 | 博客 | 部落格 | 博客 |
| U盘 | U盤 | 隨身碟 | U盤 |
| 激光 | 激光 | 雷射 | 激光 |
| 硬盘 | 硬盤 | 硬碟 | 硬碟 |
รายการมีเฉพาะคำที่ใช้บ่อย ไม่ใช่ทุกคำ และสิ่งที่เปลี่ยนคือคำพูด ไม่ใช่แค่การเขียน ใช้เฉพาะเมื่อข้อความเขียนตามการใช้ของพื้นที่หนึ่งและจะให้ผู้อ่านอีกพื้นที่อ่าน ข้อความที่ปนกันอาจถูกเปลี่ยนมากเกินไป: เมื่อเปิดคำของไต้หวันแล้วแปลงตัวเต็มเป็นตัวย่อ 程序員 จะเป็น 进程员 เพราะรายการของไต้หวันจับคู่ 程序 กับ 进程 ของจีนแผ่นดินใหญ่
แปลงกลับเป็นตัวย่อ
จากตัวเต็มเป็นตัวย่อ ตัวอักษรหลายตัวกลับเป็นตัวเดียว จึงมีเรื่องให้เลือกน้อยลงมาก:
| ตัวเต็ม | ตัวย่อ |
|---|---|
| 頭髮 | 头发 |
| 發展 | 发展 |
| 乾淨 | 干净 |
| 幹部 | 干部 |
| 干涉 | 干涉 |
| 乾隆 | 乾隆 |
| 臺灣 | 台湾 |
| 颱風 | 台风 |
บางตัวยังคงไว้: ตาราง 2013 หมายเหตุว่า 乾 ที่อ่านว่า qián ไม่ย่อเป็น 干 เช่นใน 乾坤 และ 乾隆 แต่ทิศทางนี้ทำให้ข้อมูลหายไป ข้อความที่แปลงเป็นตัวย่อแล้วแปลงกลับเป็นตัวเต็มอาจไม่ได้ต้นฉบับ: 干 ต้องถูกเลือกใหม่เป็น 乾 幹 หรือ 干
ก่อนเผยแพร่ข้อความที่แปลงแล้ว
- เลือกรูปตัวอักษรของพื้นที่ผู้อ่าน: ไต้หวัน ฮ่องกง หรือมาตรฐาน OpenCC
- เปิดคำศัพท์ตามภูมิภาคเฉพาะข้อความที่ใช้คำของอีกพื้นที่ และอ่านทุกคำที่ถูกแทน
- ตรวจชื่อคน บริษัท และสินค้ากับการสะกดที่เจ้าของใช้
- ตรวจคำที่มีตัวอักษรซึ่งมีรูปตัวเต็มหลายรูป เช่น 发 干 后 台 หรือ 只
- เครื่องมือไม่เปลี่ยนเครื่องหมายวรรคตอน หากผู้อ่านใช้ 「」 เป็นเครื่องหมายคำพูด ให้แก้เอง
- สำหรับสัญญา ป้าย และสิ่งพิมพ์ ควรให้ผู้ที่อ่านตัวอักษรแบบนั้นตรวจข้อความ
คำถามที่พบบ่อย
อักษรตัวเต็มของไต้หวันกับฮ่องกงเหมือนกันไหม?
ส่วนใหญ่เหมือนกัน บางตัวมีรูปที่นิยมต่างกัน เช่น 裡 ในไต้หวันกับ 裏 ในฮ่องกง หรือ 著 กับ 着 และคำในชีวิตประจำวันหลายคำก็ต่างกัน เครื่องมือมีตัวเลือกแยกสำหรับแต่ละพื้นที่
ทำไมตัวเลือกไต้หวันเขียน 臺灣 ไม่ใช่ 台灣?
กระทรวงศึกษาธิการไต้หวันกำหนด 臺 เป็นรูปมาตรฐาน โดยมี 台 อยู่ในรูปแปร และตารางไต้หวันของ OpenCC ก็ทำตามนั้น หากองค์กรของคุณเขียน 台 ให้แทนที่หลังแปลง
แปลงระหว่างตัวย่อกับตัวเต็มได้โดยไม่ผิดเลยไหม?
จากตัวเต็มเป็นตัวย่อผลลัพธ์มักถูก เพราะหลายตัวกลายเป็นตัวเดียว จากตัวย่อเป็นตัวเต็มเครื่องมือต้องเลือกรูป รายการคำช่วยให้เลือกถูกเป็นส่วนใหญ่ แต่ชื่อและคำที่พบน้อยต้องตรวจ
ใช้กับคันจิภาษาญี่ปุ่นได้ไหม?
ไม่ได้ ภาษาญี่ปุ่นมีรูปย่อของตัวเองซึ่งไม่เหมือนอักษรจีนตัวย่อ เครื่องมือนี้ทำมาสำหรับข้อความภาษาจีน
แหล่งข้อมูล
แหล่งที่มา: 《通用规范汉字表》（国发〔2013〕23号）附件1 规范字与繁体字、异体字对照表 · ตรวจสอบล่าสุด:
แหล่งที่มา: 教育部《異體字字典》（臺灣學術網路十四版，2024） · ตรวจสอบล่าสุด:
แหล่งที่มา: OpenCC 1.4.2 (opencc-js 1.4.2) · ตรวจสอบล่าสุด: