เกณฑ์ BMI คนไทยและประเทศอื่น
ดัชนีมวลกายคำนวณแบบเดียวกันทั่วโลก แต่เส้นแบ่งระหว่าง "ปกติ" กับ "น้ำหนักเกิน" ไม่เหมือนกัน BMI 24 ตาม WHO ยังปกติ แต่ตามเกณฑ์ไทยคือน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วนระดับ 1 คู่มือนี้วางตารางทางการไว้เทียบกัน
วิธีคำนวณ BMI
BMI = น้ำหนัก (กิโลกรัม) ÷ ส่วนสูง (เมตร)² เช่น หนัก 60 กก. สูง 1.60 ม.: 60 ÷ 2.56 = 23.4 เกณฑ์ในคู่มือนี้ใช้กับผู้ใหญ่ เด็กและวัยรุ่นต้องประเมินด้วยกราฟการเจริญเติบโตตามอายุและเพศ และไม่ใช้ BMI ประเมินน้ำหนักขณะตั้งครรภ์
เกณฑ์ของกรมควบคุมโรค
สื่อสถานีสุขภาพ (Health Station) ของกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ให้เกณฑ์สำหรับผู้ที่อายุ 20 ปีขึ้นไปดังนี้:
| BMI | ผลการประเมิน |
|---|---|
| ต่ำกว่า 18.5 | น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ |
| 18.5–22.9 | ร่างกายสมส่วน |
| 23.0–24.9 | มีภาวะน้ำหนักเกิน หรือ โรคอ้วนระดับ 1 |
| 25.0–29.9 | โรคอ้วนระดับ 2 |
| 30.0 ขึ้นไป | โรคอ้วนระดับ 3 หรือ โรคอ้วนอันตราย |
เครื่องคำนวณแสดงช่วงน้ำหนักเป็นน้ำหนักต่ำสุดและสูงสุด (ละเอียด 0.1 กก.) ที่ BMI ซึ่งปัดเป็นทศนิยมหนึ่งตำแหน่งยังอยู่ในช่วงร่างกายสมส่วน (18.5 ถึงต่ำกว่า 23) คนสูง 1.60 ม. คือ 47.3 ถึง 58.7 กก. และคนสูง 1.70 ม. คือ 53.4 ถึง 66.3 กก.
เกณฑ์ WHO และ CDC
WHO กำหนดสำหรับผู้ใหญ่: น้ำหนักน้อยเมื่อต่ำกว่า 18.5 น้ำหนักเกินตั้งแต่ 25 และโรคอ้วนตั้งแต่ 30 CDC สหรัฐฯ ใช้ค่าเดียวกันสำหรับอายุ 20 ปีขึ้นไป และแบ่งโรคอ้วนเป็นระดับ 1 (30 ถึงต่ำกว่า 35) ระดับ 2 (35 ถึงต่ำกว่า 40) และระดับ 3 (40 ขึ้นไป) แนวทาง NICE NG246 ของอังกฤษใช้ค่าเดียวกันกับผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ (คำแนะนำ 1.9.10)
เทียบกับประเทศอื่น
NICE แนะนำค่าที่ต่ำกว่าสำหรับคนเชื้อสายเอเชียใต้ จีน เอเชียอื่น ๆ ตะวันออกกลาง แอฟริกันผิวดำ หรือแอฟริกัน-แคริบเบียน เพราะมักสะสมไขมันที่หน้าท้อง และความเสี่ยงต่อหัวใจและเมแทบอลิซึมเริ่มที่ BMI ต่ำกว่า: น้ำหนักเกินตั้งแต่ 23 และโรคอ้วนตั้งแต่ 27.5 (คำแนะนำ 1.9.11)
| เกณฑ์ | ปกติ | น้ำหนักเกินหรือก่อนอ้วน | โรคอ้วน |
|---|---|---|---|
| ไทย (กรมควบคุมโรค) | 18.5–22.9 | 23.0–24.9 | 25.0 ขึ้นไป (ระดับ 2 และ 3 เริ่มที่ 25 และ 30) |
| WHO / CDC | 18.5–24.9 | 25–29.9 | 30 ขึ้นไป (ระดับเริ่มที่ 30, 35, 40) |
| NICE บางกลุ่มเชื้อสาย | 18.5–22.9 | 23–27.4 | 27.5 ขึ้นไป (32.5, 37.5) |
| เกาหลี | 18.5–22.9 | 23–24.9 | 25 ขึ้นไป (ระดับเริ่มที่ 25, 30, 35) |
| ญี่ปุ่น | 18.5–24.9 | – | 25 ขึ้นไป (ระดับเริ่มที่ 25, 30, 35, 40) |
| จีน (WS/T 428-2013) | 18.5–23.9 | 24–27.9 | 28 ขึ้นไป |
| อินโดนีเซีย (Permenkes 41/2014) | 18.5–25.0 | มากกว่า 25.0 ถึง 27.0 | มากกว่า 27.0 |
เกณฑ์ไทยและเกาหลีใช้จุดตัดเดียวกันที่ 23 และ 25 ส่วนญี่ปุ่นไม่มีช่วงน้ำหนักเกินแยก 25.0 ก็เป็นโรคอ้วนระดับ 1 แล้ว
ทำไมตัวเลขเดียวกันจึงแปลต่างกัน
BMI เป็นเครื่องมือคัดกรอง ไม่ใช่การวินิจฉัย ไม่แยกไขมันกับกล้ามเนื้อและไม่บอกว่าไขมันอยู่ตรงไหน จึงมักวัดรอบเอวร่วมด้วย ประเทศที่ใช้ค่าต่ำกว่าต้องการจับความเสี่ยงที่เกิดในประชากรของตนตั้งแต่ BMI ยังไม่สูง ในเครื่องคำนวณ BMI เลือกเกณฑ์ใดก็ได้ในทุกภาษา หน้าภาษาไทยใช้เกณฑ์กรมควบคุมโรคเป็นค่าเริ่มต้น
การปัดเศษที่จุดตัด
ตารางทางการเขียนจุดตัดเป็นทศนิยมหนึ่งตำแหน่ง เครื่องคำนวณจึงจัดกลุ่มจาก BMI ที่ปัดเป็นทศนิยมหนึ่งตำแหน่ง ซึ่งเป็นตัวเลขที่แสดง BMI 22.96 แสดงเป็น 23.0 และอยู่ในกลุ่มที่เริ่มที่ 23.0
คำถามที่พบบ่อย
BMI 23 อ้วนไหม
ตามเกณฑ์ไทยคือมีภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วนระดับ 1 ตามเกณฑ์เกาหลีคือก่อนอ้วน แต่ตาม WHO และ CDC ยังอยู่ในช่วงปกติซึ่งไปถึง 24.9
BMI ใช้กับนักกีฬาและผู้สูงอายุได้ไหม
ต้องระวัง กล้ามเนื้อหนักกว่าไขมัน นักกีฬาจึงอาจมี BMI สูงโดยไม่มีไขมันเกิน และ NICE แนะนำให้แปลผล BMI อย่างระมัดระวังในผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไป
แหล่งที่มา
แหล่งที่มา: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข: สถานีสุขภาพ (Health Station) · ตรวจสอบล่าสุด:
แหล่งที่มา: CDC: Adult BMI Categories; WHO: Body mass index (BMI) · ตรวจสอบล่าสุด:
แหล่งที่มา: NICE NG246, recommendation 1.9.11 · ตรวจสอบล่าสุด:
แหล่งที่มา: e-나라지표: 비만 유병률 (질병관리청); 하남시 보건소: 신체질량지수(BMI) · ตรวจสอบล่าสุด:
แหล่งที่มา: 厚生労働省 e-ヘルスネット: BMIチェック · ตรวจสอบล่าสุด:
แหล่งที่มา: 国家卫生健康委：居民体重管理核心知识（2024年版）释义 · ตรวจสอบล่าสุด:
แหล่งที่มา: Permenkes No. 41 Tahun 2014 tentang Pedoman Gizi Seimbang (Lampiran, hlm. 21-22) · ตรวจสอบล่าสุด: